kgKikongo

Bisalu ya Bubu Yai mpi Bampasi ya Mupepe ya Milangi ya Malafu

Jul 06, 2025

Bika nsangu

Sambu yo kele kima ya mfunu ya bo kesadilaka konso kilumbu na luzingu ya bubu yai, milangi ya malafu mekumaka kaka ve kusala bonso bima ya petepete na nzila ya mutindu bo mesalaka yo, bima yina bo kesadilaka, mpi mutindu bo kesadilaka yo. Banda na plastike tii na ditensi, mpi banda na yina bo kesadilaka kaka mbala mosi tii na yina bo kesadilaka dyaka, mutindu milangi ya malafu mekumaka kumonisa bukatikati ya mpasi yina kele na kati ya bikalulu ya bantu yina kesumbaka malafu, kuyela ya teknolozi, mpi kutanina mupepe.

 

Bubu yai, milangi ya malafu ya bantu mingi kesadilaka na zandu kesalamaka na plastike (bonso PET) mpi na matadi. Milangi ya PET ke yalaka zandu ya bima ya malafu sambu yo kele pete, yo ke panzanaka ve mpi yo ke vandaka ntalu fioti. Kansi, kusadila yo mingi ke nataka mpi bampasi ya ngolo sambu na mupepe. Kiteso ya bamiliare kumi ya milangi ya plastike ke losamaka na ntoto ya mvimba konso mvula, mpi bo ke sadilaka diaka ndambu ya milangi yina. Mambu yina mebikala kesukaka na bisika ya bo ketulaka bima ya mvindu to na bisika ya lugangu, mpi yo kebebisaka ntoto ti masa. Na kuswaswana ti yo, ata milangi ya ditensi ke bebisaka ve mupepe mpi bo lenda sadila yo diaka kukonda nsuka, kilo mpi kukonda ngolo na yo ke salaka nde bo sadila yo ve mbote sambu na kunata yo.

Na bamvula yai mekatuka kuluta, sambu bantu kekumaka kuzaba mambu mingi ya metala mupepe, bo kelanda na kutomisa mutindu ya kusala milangi ya malafu mpi mutindu ya kusadila yo dyaka. Bakompani mingi me yantikaka kusadila bima yina ke bebaka ve to kukotisa bima yina bo lenda fulusa diaka sambu na kufyotuna mvindu yina bo ke basisaka na plastike. Bo ke siamisaka mpi bantu yina ke sumbaka bima na kupona masa ya bo me tula na milangi yina bo lenda sadila diaka to kunata milangi na bo mosi sambu na kufyotuna mbala yina bo ke sadilaka milangi yina bo ke sadilaka kaka mbala mosi. Dyaka, bima ya mpa ya bo kesadilaka sambu na kuvutula bima na kisika na yo, mu mbandu, kubebisa yo na bima ya kimunganga, lenda balula milangi ya plastike yina bo me losaka sambu na kuvutula yo na bima yina bo me sadilaka ntete ve, ebuna yo lenda sadisa diaka na kusadila bima yina bo me sadilaka.

Na bilumbu ke kwisa, mutindu ya kutunga milangi ya malafu ta tula dikebi mingi na kuzinga mingi. Na nzila ya bima ya mpa ya tekinolozi mpe lutwadisu ya politiki, ba ke vingila ti bisalu ya bisalu ya bisalu kufiongunina ba mpasi ya yimbi na nzingulu na ntangu mosi na kuzitisa mambu ya mbote. Milangi ya malafu kele kaka ve bima ya mumbongo kansi yo kele mpi kitini ya mfunu ya mambu ya ketadila mupepe na ntoto ya mvimba. Kutomisa na bau ta vanda na bupusi ya nene na kuyela ya sivilizasio ya ekolozi.

Tinda Kuyula